Sections

Małysiak Albin

Biskup w trakcie obchodów 90tych urodzin

bp Albin Małysiak CM,ur. 12 czerwca 1917 w Koconiu koło Żywca (parafia św. Jana Chrzciciela w Ślemieniu) w rodzinie kupieckiej. Do szkoły podstawowej uczęszczał w latach 1923 - 1927 w Koconiu (klasa I-IV) i w Ślemieniu do klasy V (1928). Po ukończeniu szkoły podstawowej za wskazaniem kierowniczki szkoły w 1928r. ojciec przywiózł go do Małego Seminarium Zgromadzenia Księży Misjonarzy w Krakowie (w budynku obok kościoła NMP z Lourdes przy ul Misjonarskiej 37, (po II wojnie światowej umieszczono w nim Okręgowy Szpital Kolejowy) gdzie rozpoczyna naukę w gimnazjalną. Zgodnie ze zwyczajem po czterech latach w Krakowie, seminarzyści przenosili się na następne dwa lata do seminarium w Wilnie w domu Zgromadzenia na Górze Zbawiciela, gdzie przebywał w latach 1932-1934. W czasie pobytu w Wilnie seminarzyści poznawali regułę zakonną i pogłębiali swoje życie duchowe. Na ostatnie dwa lata nauki (7 i 8 klasa gimnazjum) wrócił do Krakowa i zamieszkał w domu Zgromadzenia na Kleparzu przy ul. św Filipa 19. Po ukończeniu Małego Seminarium wstępuje do Zgromadzenia Księży Misjonarzy św. Wincentego a Paulo (27 sierpnia 1935) i kontynuuje naukę w Seminarium Duchownym Zgromadzenia w Instytucie Teologicznym Księży Misjonarzy w Krakowie, przy ul Stradom 4. 12 kwietnia 1936 składa śluby. 1 maja 1941 przyjmuje święcenia kapłańskie z rąk biskupa Stanisława Rosponda (z jego rąkotrymał także wcześniej święcenia subdiakonatu i diakonatu) w kościele św. Wincentego a Paulo przy ul. św.Filipa 19 dokąd po zajęciu Krakowa przez hitlerowców przeniesiono siedzibę Prowincji Polskiej i seminarium duchowne.

Na pierwszą placówke został wysłany do Zembrzyc koło Wadowic jako wikariusz i katecheta, gdzie organizował "dożywialnię" dla dzieci i osób wysiedlonych. W 1942 wraca do Krakowa i zostaje kapelanem w Zakładzie dla chorych i ubogich im. Helclów (obecnie Dom Pomocy Społecznej im Helclów przy ul. Helclów 2). Jednocześnie w ramach tajnego nauczania udzielał lekcji łaciny, religii i gimnastyki.

Biskup Małysiak pokazuje dyplom medalu "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata"

W listopadzie 1943 wracając do domu na Kleparzu spotkał mężczyznę proszącego o schronienie i ratunek. Mężczyzna okazał sie żydem. Zdając sobie sprawę, że nie udzielenie mu pomocy jest równoznaczne z wydaniem go Niemcom postanowił pomóc spotkanemu człowiekowi. Zdawał sobie jednak sprawę jak bardzo naraża w ten sposób siebie samego i wspólnotę w której pracował. W porozumieniu z Siostrą Przełożoną domu Sióstr Miłosierdzia, które prowadziły Zakład im Helclów, Bronisławą Wilemską SM, ukrył owego mężczyznę w małym pokoju na terenie Zakładu. Zorganizowano mu fałszywe dokumenty, metrykę chrztu, kennkartę i wpisano na listę pensjonariuszy Zakładu. W podobny sposób z narażeniem własnego życia udzielili schronienia jeszcze czworgu żydom: dwóm kobietom i dwóm mężczyznom. W 1944 okupanci hitlerowcy zajęli budynki Zakładu Helclów przemieniając je na więzienie dla kobiet. Siostry Miłosierdzia i pensjonariusze zostali przewiezieni do udostępnionych pensjonatów "Adria" i "Żółta Sokolica" w Szczawnicy. W Szczawnicy zostali również ukryci ocaleni przez ks. Małysiaka i s. Wilemską Żydzi. Mimo, że obok pensjonatu znajdował sie posterunek żandarmerii i straży granicznej ocaleni przebywali w pensjonacie do wyzwolenia. Nikt z pensjonariuszy ich nie zdradził.

W 1991 r córka jednej z ocalonych kobiet -- Katarzyny Styczeń -- mieszkająca na stałe w Stanach Zjednoczonych Maria Rolicka, odnalazła w Krakowie ks. Małysiaka i przekonała go wystąpienia do władz Państwa Izrael z wnioskiem o nadanie medalu "Sprawiedliwy wśród narodów świata" przyznawanego przez Instytut Yad Vashem osobom, które ratowały życie osobom narodowości żydowskiej w czasie Holokaustu. Początkowo ks. Małysiak bronił się przed występowaniem o dowód uznania swoich zasług bowiem, jak sam powiedział w jednym z wywiadów, "ukrywałem Żydów nie dla medali, ale dlatego, że tak dyktowało mi sumienie. Jako kapłan Chrystusa miałem obowiązek ratować bliźniego". Ostatecznie przekonała go argumentacja Marii Rolickiej, że "w Ameryce wciąż jest wielu ludzi, którzy twierdzą, że Polacy nie pomogali Żydom w czasie okupacji".

23 listopada 1993 na specjalnej uroczystości w Ambasadzie Państwa Izrael w Warszawie wręczono medale "Sprawiedliwy wśród Narodów Świata" ks. Albinowi i pośmiertnie Siostrze Wilemskiej. Po latach, 10 października 2007 Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński odznaczył ks. Albina Małysiaka za bohaterską i niezwykłą postawę wykazaną w ratowaniu życia Żydom podczas II wojny światowej oraz za wybitne zasługi w obronie godności człowieczeństwa i praw ludzkich Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

godło biskupie

Po wojnie, w latach 1946-1947 został skierowany do parafii pw. Najświętszej Rodziny w Tarnowie. Był też katechetą w szkole średniej. W 1950 obronił magisterium z teologii na Uniwersytecie Jagiellońskim na podstawie pracy „De oficiis ministrorum św. Ambrożego – przekład i porównanie z dziełem Cycerona De oficiis” (promotor: ks. prof. Władysław Wicher). Następne dwa lata spędził jako kapelan w domu Sióstr Miłosierdzia w Zebrzydowicach koło Kalwarii Zebrzydowskiej. w 1952 otrzymał doktorat z teologii na Wydziale Teologicznym UJ po przedstawieniu dysertacji pt. „Nauka o cnotach kardynalnych u św. Ambrożego” (promotor: ks. prof. Władysław Wicher). Do 1954 był ostatnim dyrektorem Zakładu im. Siemaszki w Krakowie, najpierw w osórdku przy ul. Długiej 42, a następnie całego Zakładu. W 1954 placówka została zamknięta przez władze państwowe i znacjonalizowana.

Od 1954 ks. Albin został wykładowcą teologii dogmatycznej, pastoralnej i fundamentalnej w Instytucie Teologicznym Księży Misjonarzy w Krakowie. Do 1959 teologię fundamentalną wykładał również w WSD oo. Paulinów w Krakowie. W 1959 został proboszczem krakowskiej parafii Księży Misjonarzy pw. NMP Z Lourdes przy ul. Misjonarskiej 37. Tym samym kościele, przy którym rozpoczął naukę w Małym Seminarium. Ze względu na rozbudowujące się miasteczko studenckie na terenie parafii zorganizował duszpasterstwo akademickie "Na Miasteczku" i przez lata czynnie w nim pracował. Z tego powodu szykanowany i prześladowany przez Urząd Bezpieczeństwa. 32 razy wzywany na przesłuchania, 2 razy otrzymał wezwanie do stawienia się celem odbycia kary w Areszcie Śledczym przy ul Montelupich w Krakowie. Wezwania były formą zastraszenia i wycofano je przed wskazanymi w nich datami. Kontynuował pracę dydaktyczną w ITKM. Pełnił tę funkcję do 1970.

14 stycznia 1970 został mianowany biskupem pomocniczym krakowskim, oraz biskupem tytularnym Beatii. Sakry biskupiej udzielił mu 5 kwietnia 1970 a katedrze wawelskiej ówczesny metropolita krakowski, kardynał Karol Wojtyła. Asystowali mu abp Bronisław Dąbrowski i bp Julian Groblicki. Był wikariuszem generalnym archidiecezji krakowskiej, w Kurii Metropolitalnej nadzorował wydziały katechetyczny, zakonny i gospodarczy. Odpowiedzialny w szczególności za region duszpasterski obejmujący dekanaty Bolechowice, Czernichów, Dobczyce, Myślenice, Niepołomice, Skawina, Wieliczka. Aktywnie uczestniczył w przygotowaniu kolejnych pielgrzymek Jana Pawła II do Polski. W 2005 otrzymał tytuł honorowego obywatela miasta Krakowa.

Zgodnie z Prawem Kanonicznym, po osiągnięciu wieku emerytalnego, w 27 lutego 1993 przeszedł w stan spoczynku. Członek Komisji Episkopatu Polski ds. Zakonów (1970–1994). W zasadniczy sposób przyczynił się do powstania Podkomisji ds. Klasztorów Kontemplacyjnych i długi czas stał na jej czele (1975–1994). Również członek Komisji Episkopatu Polski ds. Duchowieństwa i ds. Budowy Kościołów (1970–1980) oraz ds. Duszpasterstwa Ogólnego i ds. Środków Społecznego Przekazu (1991–1994). W latach 1992-1994 wchodził w skład Kolegium Konsultorów Archidiecezji Krakowskiej.

Po śmierci bpa Ignacego Jeża 16 października 2007, ks. biskup Albin Małysiak CM jest najstarszym członkiem Episkopatu Polski nosząc tytuł Biskupa Nestora. Nadal jest czynny duszpastersko i społecznie. Regularnie uprawia sport (w tym pływanie), codziennie gimnastykuje się.

4 maja 2008 jako pierwszy polski biskup od czasów reformy liturgicznej udzielił grupie wiernych bierzmowania i odprawił mszę pontyfikalną (jako pierwszy na terenie Polski) w Nadzwyczajnej formie rytu rzymskiego (tzw. Trydencką, przedsoborową).

10 października 2007 odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski za bohaterską i niezwykłą postawę wykazaną w ratowaniu życia Żydom podczas II wojny światowej oraz za wybitne zasługi w obronie godności człowieczeństwa i praw ludzkich. 17 maja 2010 przy okazji 40-lecia sakry biskupiej udekorowany Krzyżem Wielkim Orderu Odrodzenia Polski decyzją Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego (pierwotnie ceremonia miała miała mieć miejsce 17 kwietnia, a decyzja o nadaniu orderu została podjęta przed tragiczną śmiercią Prezydenta)

Albin Małysiak jest autorem materiałów i opracowań duszpastersko-homiletycznych zamieszczanych w periodykach kościelnych i urzędowych czasopismach diecezjalnych, m.in.: „Notificationes”, „Homo Dei”, „Materiały Homiletyczne”, „Niedziela”, „Źródło”.

Jego publikacje książkowe to: Z duszpasterskiej teki, Kraków 1979; Szukamy Boga. Wczoraj i dziś duszpasterstwa, Kraków 1991, 1992; Duszpastersko-społeczne pogadanki w Radio Maryja, Kraków 1997, Z radością głoszę Ewangelię, Kraków 2003; Służyłem z Janem Pawłem Wielkim, Szczecinek 2005, Bp Albin Małysiak. Droga przez stulecie, Poznań 2010.


Jeżeli chcesz przeczytać ten artykuł w wersji angielskiej przejdź do strony "Albin Małysiak CM" w VincentWiki -- Vincentian Encyclopedia